EN

Hepatitler ve Kronik Karaciğer Hastalığı

HEPATİTLER  VE   KARACİĞER HASTALIĞI  

AKUT VE KRONİK KARACİĞER HASTALIKLARINDAN  SIKLIKLA HEPATİT VİRÜSLERİ SORUMLUDUR… 

  • Hepatit A Virüs; kronik karaciğer hastalığına yol açmayan bir hepatit etkenidir, aşı ile önlenebilir BİR HASTALIKTIR.
  • İnsandan-insana ve su/besin yolu ile bulaşmaktadır. 
  • 2012 yılından beri ülkemizdeki çocukluk çağı aşılamasında 18. ve 24. aylarda olmak üzere iki doz aşı uygulanmaktadır. 
  • Tarama sırasında karşılaşmadığı saptanılan herkese, 2 dozdan oluşan (6 ay ara ile ) aşı şeması uygulanılmalıdır. 
  • Erişkinliğe geçmeden önce , 16-18 yaş arası adölesanlarda, aşı uygulanılmamış ise , tarama yapılmalıdır. 

KRONİK KARACİĞER HASTALIĞI  

  • Bizim ülkemizde kronik karaciğer hastalığının en önemli nedeni hepatit B virüs (HBV) ve hepatit C virüs (HCV) virüs enfeksiyonlarıdır 
  • Hem HBV hem HCV ülkemizde önemli sağlık sorunlarıdır.  
  • Hepatit B virüs enfeksiyonu küçük çocuklarda % 90% , çocuklarda %25-50 erişkinde ise %5 kronikleşmektedir 
  • Hepatit B virüs enfeksiyonu kronikleşmiş ise, bu hastaların dörtte birinden fazlasında siroz ya da karaciğer kanseri gelişebilmektedir.  
  • HCV enfeksiyonu da siroz ve karaciğer kanseri ile yakın ilişkilidir. 
  • HCV  olguların % 75%–85% ‘inde kronikleşir.
  • Kronik karaciğer hastalığı, siroz ve karaciğer kanserlerinin yarıdan fazlası , zamanında farkedilmemiş viral hepatitler ile ilişkilidir. 
  • Ülkemizde son yıllara ait veriler göre; karaciğer nakillerinin  yarısından fazlasını, viral hepatitlere bağlı karaciğer yetmezlikleri nedeniyledir.
  • Sağlık Bakanlığı verilerine göre;  3 milyon 500 bin kişide hepatit B, 750 bin kişide ise hepatit C olduğu öngörülmektedir.. 

 

TARAN VE KORUN  

HBV için önleyici etkin bir aşı bulunmaktadır. 

Ülkemizde hepatit  aşısı 1998 yılından beri çocukluk aşılamasında bulunmaktadır. Ama 20 yaşından büyük olan ve aşı yapılmamış olan her erişkinin HBV için tarama testleri yaptırması çok önemlidir.  

HCV için önleyici bir aşı yoktur ama erken tedavi hem kişinin sevdiklerine hastalığı bulaştırmasını önler hem de hastalık kronikleşmeden “erken tedavi “ile virüsün eradikasyon olasılığı artar ve hastalığın ilerleyerek istenmeyen sonuçlara yol açması önlenmiş olur. 

HCV tedavisinde kullanılan ilaçlar ile %98 iyileşmektedir. 

Her iki virüs da en sık kan ve cinsel temas ile ve   anneden-bebeğe  bulaşır. 

Bu yüzden , kan ile teması sık olan sağlık çalışanları, laboratuvar çalışanları, erkek ve kadın kuaförleri, sağlık sektöründe çalışanlar ve kan ürünleri almak zorunda olanlar ile cinsel aktif yaş grubunda olup  çok eşli olanlar ve damar içi uyuşturucu alanlar  “yüksek riskli” kabul edilir . 

Ama  ülkemizde %30 gibi yüksek oranda HBV karşılaşması bulunmakla birlikte bunların  önemli bir bölümünün durumun farkında bile olmadıklarını göstermektedir. 

Bu yüzden,yüksek riskli kişiler daha sık , gebeler mutlaka ve  20-65 yaş arası kişiler yaşamlarında en az bir kez HBV için taranmalıdır. 

Ayrıca kan  testlerinde karaciğer fonksiyonları bozuk olanlar ,  romatizmal hastalık veya kanser gibi nedenlerden bağışıklık sistemini baskılayacak tedavi alacak olanlar da  HBV için taranmalıdır. 

HCV için ise  1965 yılından önce doğmuş olanlar, karaciğer fonksiyonları bozuk olanlar, damar içi uyuşturucu kullananlar , kan ve pıhtılaşma faktörleri alanlar, diyaliz hastaları taranmalıdır. 

Eğer aktif hastalık aşamasında olunduğu  saptanılırsa ,her iki hastalık için de etkili  ve uyumlanması kolay tedaviler ile kötü sonuçların önlenmesi hatta hastalıktan tümüyle kurtulmak mümkündür. 

HEPATİT B VEYA HEPATİT C İLE YAŞIYORSANIZ BİLİN VE MÜMKÜN OLAN EN KISA SÜREDE KURTULUN… 

TOKSİK HEPATİT 

Kullanılan ilaç ya da maruz kalınan toksik maddeler ile gelişen karaciğer hasarıdır. 

En az 1000 kadar ilaç veya tamamlayıcı tıp ve bitkisel ürünü , toksik hepatit ile ilişkili olabilir. 

Sık toksik hepatit yapan ürünler arasında , zayıflatıcı ürünler bulunmaktadır. 

Ama sürekli ve fazla dozlarda kullanılan tüm ürünler için dikkatli olunmalıdır. 

Örneğin fazla miktarda A vitamini toksik hepatit yapabilir. 

Alınan ilaç/katkı/ madde sonrası ilk 4 gün ile 8 hafta arasında başlar.

Ayrıca ; asetaminofen (parasetamol) ağrı kesiciler ve bazı antibiyotikler hepatotoksisiteye yol açabilir. 

Karaciğer toksisitesi , eşlik eden  ve fark edilmemiş karaciğer hastalıklarında daha kolay gelişir.  

İlaçların kullanımı sırasında, alkol alımı kolaylaştırır. 

İkiden fazla ilaç kullanımı ile olasılık artar. 

Toksik hepatit ölümcül olabilir, karaciğer nakli gerektirebilir veya kronik seyredip hatta siroza bile gidebilir. 

 

ÖNERİLEN BAZI BAĞLANTILAR 

Kullandığınız /kullanacağınız ilaç veya destekler için tarayabilirsiniz. 

https://medlineplus.gov/dietarysupplements.html 

http://nccih.nih.gov/health/herbsataglance.htm 

http://www.dsld.nlm.nih.gov/dsld 

https://livertox.nlm.nih.gov/ 

tr_TRTurkish
en_USEnglish tr_TRTurkish