EN

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu

Erişkinde, (18 yaş üzeri) tonsillofarenjit (anjin) yaklaşımı :
Tonsillit, tonsil (bademcik) ve farenks (boğaz) iltihabı ile seyreden, enfeksiyon ve enfeksiyon – dışı nedenlere bağlı bir klinik tablodur.
Erişkinler, her yıl 2-4 kez “boğaz ağrısı” ile seyreden soğuk algınlığı (nezle) veya gripal (grip benzeri, nezleden ağır seyreden) hastalık geçirebilir.
Bu sıklık, duyarlı kişilerde, duyarlı dönemlerde ve bulaşın yoğun olduğu ortamlarda bulunanlarda ve küçük çocukları olan bireylerde artabilir.
‪Erişkinde tonsillit, en sık (%90) viraldir‬.
Aslında, streptokokal anjinin en sık görüldüğü, 5-15 yaş arası dönemde dahi, tonsillit sıklıkla viraldır (%60-70)
En sık kış mevsiminde görülür.

Kış aylarında sık görülme nedenleri,

1. Kapalı, kalabalık ortamlarda, solunum veya damlacık yolu ile bulaşan mikropların yayılımının kolaylaşması
2. Soğuk algınlığı virüslerinin, düşük ısı ve düşük nem koşullarında, dış ortamda canlılığını daha kolay sürdürmesidir.

Tonsilit ya da anjin dediğimiz durumun, mutlaka tedavi edilmesi gereken, yaş gruplarına göre, %10-30 arasında değişen sıklıktaki sebebi, A grubu Beta-Hemolitik (AGBHS) streptokoklardır.
Çünkü, streptokoklar, kalp kapağını, eklemleri, beyin dokusunu tutabilen ciddi hastalıklar ile ya da “toksik şok sendromu” dediğimiz ölümcül olabilen tablolar ile ilişkili olabilir.
AGBHS ile geçirilen “tonsillit” sonrası, o serotipe karşı ömür boyu süren bağışıklık gelişir.
Bu nedenle, bir insan yaşamı boyunca streptokok serotip sayısı kadar (120 kadar) streptokokal boğaz enfeksiyonu geçirebilir.
Bu sebeple, 5-15 yaş arasında nispeten sık geçirilen streptokokal enfeksiyon sıklığı yaş ilerledikçe azalır ve 45 yaşından sonra neredeyse imkansız hale gelir.

-Streptokokal anjin, tespiti, kültür veya hızlı test ile yapılır.
-Öncesinde, CENTOR Skorlaması denilen bir puan sistemi uygulanır.
-Hapşırık, burun akıntısı, ses kısıklığı, gözlerde sulanma varsa VİRALDİR.
-Streptokokun etken olduğunu saptadığımızda, dar spektrumlu, basit, az hasar veren, ilk seçenek antibiyotik olan —-Penisilin grubu antibiyotikleri vermeliyiz.
-Antibiyotik, 10 gün süre ile kullanılmalı ve hasta iyileşmiş ise, kontrol kültürü alınmamalıdır.
-Hiçbir bulgusu olmayan (okul tarama kültürleri gibi) Nezle bulguları olan ya da tedavisi verilmiş hastadan kültür alınmamalıdır.
-Yanlış olarak, “streptokokal taşıyıcılık” saptanır .
-Bu durum sık karşılaşılabilecek (%20 kadar) , tedavisi gerekmeyen, zararsız bir durumdur.

Genç erişkin(15-25 yaş) grupta, uzun süreli boğaz ağrısı ve halsizlik , bazen döküntü bulguları ile seyreden önemli bir hastalık ise virüslere bağlı “mononükleozis” tablosudur.
EBV, Adenovirüs, Hatta HIV gibi etkenler ile ilişkili olabilir.
Streptokok farenjit tedavi edilmez ise; % 0.5 oranında, baş-boyun bölgesinde iltihabi enjeksiyonlar , %0.3 oranında Romatizmal Ateş gelişebilir.
Yanlışlıkla viral enfeksiyon olduğu halde antibiyotik verilirse ise; başta döküntü olmak üzere antibiyotik ilişkili tüm tan etkiler ile karşılaşma olasılığı artar.

Antibiyotiklerin gereksiz kullanılması ise;

1. Ağız ve barsakta bulunan “mikrobiyom” hasarına yol açarak, koruyucu flora ve bağışıklık sistemine hasar verir.
2. Hem kullanan kişide hem kullanmayan kişilerde, antibiyotik direnç yayılımına yol açar.
Türkiye, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesinde, antibiyotik tüketiminde birinci olmuştur.
Antibiyotik kullanımı, antibiyotik direnci ile yakından ilişkilidir.

en_USEnglish
tr_TRTurkish en_USEnglish