EN

GRİP SEZONU VE GRİP AŞILAMASI

2021-2022 SEZONU

Prof.Dr.Esin ŞENOL

 

GRİP AŞISI OLMALI MI?
Grip (influenza) , her yıl sonbahar ve kış aylarında görülen çok hastalandırıcı hatta öldürücü olabilen bir hastalıktır.

Grip hastalığını ve gelişebilecek olumsuz sonuçları önlemenin tek ve en önemli yolu aşılamadır.

Bu nedenle , ACIP; Bağışıklama Danışma Komitesi (Advisory Committee Immunization Practices ) ve DSÖ gibi ilgili kurum ve kuruluşlar önerilerini
“GRİP OLMAK İSTEMEYEN HERKES AŞILANMALI” şeklinde güncellemiştir.

Ancak hastalığın çok ciddi hatta ölümcül seyrettiği bazı “RİSK GRUPLAR” tanımlanmıştır.

Aşı tedarik sorunu yaşanabileceğinde bu risk gruplarının öncelenmesi gereklidir.

O vakit bu risk gruplarını ve neden riskte olduklarını özetleyelim.

Ciddi seyir ile giden ve mortaliteyi artıran en en önemli sorun, zatürre (pnömoni) dir.

Pnömoni yani zatürre gelişim riski olanlar ise şöyle tanımlanılmaktadır;

İLERİ YAŞ, KRONİK HASTALIKLARIN VARLIĞI VE SAYISI, BAĞIŞIKLIĞIN BASKILANMASI VE GEBELİK

Grip aşısısını öncelikle bu kişiler olmalıdır.
Grip hastalığının en önemli komplikasyonları şöyle özetlenilebilir;

  • Pnömoni
  • Kronik akciğer hastalık (KOAH) alevlenmeleri
  • Kardiyak (perikardit, miyokardit) bulgular
  • Nöromusküler (miyozit, transvers miyelit, ensefalit) bulgular
    O NEDENLE, GRİP AŞISINI MÜMKÜNSE HERKES OLMALIDIR.

KİMLER GRİP AŞISI OLMALI?

  • Yaş
  1. 5 yaş (öz. 2 yaş) altı çocuklar ve 65 yaş üzeri erişkinler.
  2. Bazı kaynaklar 50 yaş üzerini riskli kabul etmektedir.
  • Gebeler (3. trimester en riskli olmak üzere)
  • Bağışıklığı baskılanmış kişiler (HIV, malign hastalıklar, ilaçlar)
  • Altta yatan hastalıkları olanlar
  1. Kronik akciğer hastalıkları (astım dahil)
  2. Kronik kalp hastalıkları (hipertansiyon hariç)
  3. Renal hastalık (böbrek hastalıkları)
  4. Hepatik (karaciğer hastalıkları)
  5. Nörolojik (sinir sistemi )hastalıkları
  6. Hematolojik (kan) hastalıkları
  7. Metabolik hastalığı (DM; diyabet dahil) olanlar
  • Morbid obez kişiler (VKİ > 40)
  • 18 yaş altında olup sürekli aspirin kullanmak zorunda olanlar (Reye Sendromu riski nedeniyle
  • Kendileri influenzanın ağır seyretme riski taşımasalar da yukarıdaki risk grupları ile yakın temasta olan kişiler (ev halkı, bakım verenler ) de aşı yapılması gereken kişiler arasındadır.
  • Sağlık Çalışanları

Grip Aşısı Ne Zaman Yapılmalı?
Aşı , ülkemizin de içinde bulunduğu kuzey yarımkürede ,Ekim ayı içinde, risk grubunda olup aşılanmamış kişilerde ise Şubat ayına kadar yapılabilir.

Sizce Aşı Bulma Sorunu Olur mu?
Ülkemizde, ilgili dernek, Bakanlık Kronik Hastalık Tarama ve TÜİK verilerine göre ,
65 yaş üzeri nüfus ve Diyabet, KOAH, Kronik Böbrek ve Kalp Hastalığı olan kişilerin 20-40 milyon arasında olduğu bilinmektedir.
20-40 milyon doz aşı alınmış ise tedarik sorunu olmayacaktırç.
.
GRİP AŞILARI NASIL HAZIRLANIR , YAPILMASINA ENGEL DURUMLAR VAR MIDIR ?
Grip aşıları için, dünya geneline dağılmış surveyans laboratuvarları aracılığı ile kuzey ve güney yarımküredeki influenza aktivitesi DSÖ tarafından yakından izlenmekte ve kuzey yarımküre için Şubat ayında, güney yarımküre için ise Eylül ayında gelecek sezon aşılarında bulunması gereken virusları belirlenmektedir.

Böylece yüksek etkili olması temin edilmektedir.

Her yıl, bu şekilde ve yeniden hazırlanmakta olan inaktif influenza aşısı 1945’ten beri aynı yöntemle ve gelişen teknolojinin imkanlarıyla daha saf ve kaliteli şekilde üretilmektedir.

Aşıların üretim ve uygulanma süreçleri yakın izlem altındadır.

Dolayısıyla aslında çok eski bir aşı olup bugüne kadar milyonlarca doz uygulanmış ve ciddi bir yan etkisi görülmemiş bir aşıdır.

Grip Aşısının Yan Etkileri Var mıdır ?
Aşılar “inaktif”dir yani içlerinde canlı virüs bulunmaz.
Bu nedenle aşının hastalık yapma ihtimali bulunmamaktadır. Tüm aşılarda olduğu gibi, en sık görülen yan etkisi aşı yerindeki ağrı ve hassasiyettir ki 24-48 saat içerisinde kaybolur.

Aşı sonrası nadiren 1-2 gün içinde kendiliğinden geçen nezle benzeri şikayetler oluşabilir.

Bu belirtiler de kısa süre içerisinde kaybolur.

AŞININ İÇİNDE TİYOMERSAL YA DA ALİMİNYUM BULUNMAMAKTADIR
Grip aşıları 1943 yılından beri kullanılmaktadır. Aşıların üretim ve uygulanma süreçleri yakın izlem altındadır.

Eğer aşılar güvenilir olmasa ya da yeterince etkili olmasaydı aşıları üreten firmalar çoktan büyük cezalara çarptırılırlar ve aşı ya da başka hiçbir şey satamazlardı.

Bir başka spekülatif konu ya da soru ise şöyledir;

Aşı uygulanması bağışıklık sistemini zayıflatır mı?

Antijen reseptörlerinin çeşitliliği üzerine yapılan çalışmalar, bağışıklık sisteminin çok fazla sayıda antijene cevap verme kapasitesine sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, B- ve T-lenfositleri sürekli olarak yenilendiği için, bir aşı hiçbir zaman bağışıklık sisteminin bir kısmını “tüketmez”.

Bağışıklık sistemi her gün yaklaşık 2 milyar yardımcı T lenfositini yenileme özelliğine sahiptir.

Bir infantın bağışıklık sistemi, teorik olarak herhangi bir zamanda yaklaşık 10.000 aşıya cevap verme kapasitesine sahiptir. Bu bilgiyi kullanıldığında, bir infanta bir seferde 11 aşı uygulanırsa, aşılara yanıt vermek için bağışıklık sisteminin yaklaşık % 0.1’i çalıştığı hesaplanmaktadır.

Grip Aşısı Yapılmaması Gereken Bir Durum Var mıdır ?
Tek yapılmaması gereken durum; daha önce aşıya veya bileşenlerine karşı anafilaksi gelişmiş olmasıdır.
Yumurta alerjisi veya aşı sonrası 6 hafta içinde Guillain Barre Sendromu geçirmiş olmak da mutlak bir kontrendikasyon değildir. Ancak bu kişilere influenza aşısı fayda/zarar oranı dikkatli gözetilerek, influenza komplikasyonu gelişme olasılığı yüksek kişilere yapılmalıdır.

GRİP AŞISI İLE COVID-19 AŞISI BİRLİKTE YAPILABİLİR.
GRİP AŞISI İLE ZATÜRRE AŞISI BİRLİKTE YAPILABİLİR.

tr_TRTurkish
en_USEnglish tr_TRTurkish